Yörede yaşamın Milattan Önceki yıllara dayandığı varsayılmaktadır. Hitit Devleti’nin yıkılışından sonra Urartu hakimiyetine giren Kürtün, bulunduğu coğrafi konum itibariyle tarih boyunca tampon bölge olarak kalmıştır.

Kürtün’ün Osmanlılar zamanındaki ismi Cezere olup, Cezere denilen yerin Kürtün bölgesinin idare merkezi olduğu, Sinan Bey’in Trabzon’daki Kulaklı Çeşme kitabesinden anlaşılmaktadır.

Fatih’in Trabzon’u 1461 yılında fethinden sonra da il olarak Gümüşhane İli ile birlikte Trabzon’a bağlanmıştır. Cumhuriyet döneminde Gümüşhane’nin 1925 yılında müstakil il olması sonucu olarak Kürtün de Torul ilçesine bağlı olarak Gümüşhane İline bağlanmıştır.

COĞRAFİ YAPISI

Harşit çayı kenarında Tirebolu-Torul transit karayolu üzerinde kurulmuş, son derece dağlık araziye sahip bir ilçedir. Kuzeyde Giresun ili Çanakçı ilçesi, Kuzeydoğuda Trabzon ili Şalpazarı ilçesi, Tonya ve Maçka ilçeleri, doğuda Gümüşhane ili Torul ilçesi, güneyinde Alucra ilçesi ve batıda Doğankent ilçesi ile çevrilidir. İlçenin yüzölçümü 930 km.2 olup, denizden yüksekliği 602m.dir.

Akarsuları: İlçemizden geçip Tirebolu yakınlarından Karadenize dökülen Harşit Çayı ilçenin en önemli akarsuyudur.

Bitki Örtüsü: Kürtün İlçesinin çevresi yeşil ormanlık alanları ile adeta bir orman denizini teşkil etmektedir. Yağış, orman bitkilerinin yetişmesine sebebiyet vermektedir. Rakım olarak 800 metreye kadar yayvan yapraklılar, 800 metreden 2500 metreye kadar iğne yapraklı ağaçlar ve daha yukarılarda ise otlak, çayırlık ve meraların yer aldığı görülür.

NÜFUS DURUMU

2000 yılında yapılan genel nüfus sayımı sonuçlarına göre ilçemizin toplam nüfusu 15.546’dır. Bu nüfusun 3.488’ü ilçe merkezinde, 12.058’si köylerde yaşamaktadır. Kürtün İlçesine bağlı 33 köy ve 10 mahalle olmak üzere toplam 43 idari birim vardır. Arazi şartları ve iş sahasının olmayışı gibi nedenler nüfusun Samsun, İstanbul, İzmit, Adapazarı ve Adana gibi illere göç etmesine sebep olmuştur.

İDARİ YAPI

İlçemiz Torul ilçesine bağlı bir belediyelik iken 09.05.1990 tarih ve 3644 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile İlçe statüsüne kavuşmuştur. 23.08.1991 tarihinde yapılan törenle ilçe resmen faaliyete geçmiştir.

Kürtün İlçesinde Merkez Belediyesi 1970 yılında, Özkürtün Belediyesi ise 1992 yılında kurulmuştur.

EĞİTİM VE KÜLTÜREL DURUM

Merkez ilçe ve çevresindeki yerleşim yerlerinde eğitim ve öğretim bakımından son yıllarda önemli gelişmeler kaydedilmiştir. İlçemizin eğitim ve kültür düzeyi oldukça yüksektir. İlçenin dağlık bir araziye sahip olması, tarım ve hayvancılığın yeterince gelişmemiş olması insanları okumaya yöneltmiştir.

Kürtün ilçesine bağlı 33 köy mevcut olup, bir tanesi ilçe merkezinde diğerleri Özkürtün Beldesi’nde olmak üzere 2 adet Lise, 1 adet pansiyonlu ilköğretim okulu olmak üzere 34 adet İlköğretim Okulu bulunmaktadır.

EKONOMİK DURUM

İlçenin gelir durumuna paralel olarak ticari ve ekonomik hayat bir hayli durgundur. İlçe halkının ticari ilişkileri genel olarak Trabzon, Giresun, Ordu ve Samsun gibi biraz daha ticaret ve sanayi bakımından gelişmiş şehirlerle olmaktadır. Bu ticaret merkezleri ilçeyi ticari yönden etkisi altına almaktadır.

Hayvancılığın bir sektör haline gelmemiş olup, sadece hane halkının günlük et ve süt ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde yapılmaktadır.

İlçede ekonomik değere haiz Küerün ve Özkürtün Belediyeleri ve İl Özel İdaresinin de ortak olduğu Kürtün Silah Sanayi A.Ş. (KÜSSAN A.Ş.) bulunmaktadır. 34 personelle tam kapasiteli olarak çalışan işletme 5.56mm. tüfeğine ait Fason parça imalatı yapmaktadır. Ayrıca, GÜMÜŞAY-357 Magnum tabancanın montaj işlemleri de devam etmektedir.

İlçemizin arazi yapısı çok dağlık olduğundan tarım arazisi kısıtlıdır. Mevcut tarım arazisinde mısır, fasulye, patates, buğday gibi tarla ürünleri yetiştirilmektedir. İlçede 4642 hektar tarım arazisi, 17085 hektar çayır ve mera, 39855 hektar orman arazisi ve 3351 hektar tarım dışı arazi olmak üzere toplam 64933 hektar arazi vardır